← 返回首页 📚 实战课程
📑 本篇章节导航 (共5章,点击直达)
本节目标(学完能回答的面试题)核心知识(1小时精讲内容)面试速记卡(考前30秒速看)练习题(自测)学习资料

L33 - 微服务架构

本节目标(学完能回答的面试题)

核心知识(1小时精讲内容)

1. Nacos — 注册中心 + 配置中心

AP/CP双模式:


服务类型         数据模型         一致性协议      适用场景
─────────────────────────────────────────────────────────
临时实例         AP模式           Distro协议      服务注册发现
(ephemeral)     (优先可用性)     (gossip变种)    客户端心跳保活

持久实例         CP模式           Raft协议        配置管理
(persistent)    (优先一致性)     (Leader选举)    服务端主动探测

Nacos选举机制(CP模式):


1. 节点启动,默认投票给自己
2. 节点间互相发送Vote请求
3. 比较term和lastTabIndex,选择数据更新的节点
4. 获得 majority(多数派) 票数的节点成为Leader
5. Leader处理写请求,Follower转发给Leader

临时实例心跳机制:


客户端                Nacos Server
  │                       │
  │──心跳(5s间隔)────────▶│  超过15s标记为不健康
  │                       │  超过30s剔除实例
  │◀──服务列表推送────────│  (UDP/Nacos 2.x gRPC)

2. Spring Cloud Gateway

为什么用WebFlux:


请求处理流程:

Client → Netty Server → RouterPredicateHandler
                              │
                    ┌─────────┼─────────┐
                    ▼                   ▼
              匹配Route            无匹配返回404
                    │
                    ▼
           Filtering WebHandler
           ┌───────┼───────┐
           ▼       ▼       ▼
        Pre     Proxy   Post
       Filter   请求   Filter
           │       │       │
           └───────┼───────┘
                   ▼
            目标微服务

三大核心概念:

概念作用示例
Route路由规则定义ID + URI + Predicate + Filter
Predicate匹配条件Path, Header, Method, Query
Filter请求处理AddHeader, RateLimit, Auth

# Gateway路由配置示例
spring:
  cloud:
    gateway:
      routes:
        - id: order-service
          uri: lb://order-service          # lb:// 负载均衡
          predicates:
            - Path=/api/order/**           # 路径匹配
            - Method=GET,POST              # 方法匹配
            - Header=Authorization, Bearer # Header匹配
          filters:
            - StripPrefix=1                # 去掉/api前缀
            - AddRequestHeader=X-Source, gateway
            - name: RequestRateLimiter     # 限流
              args:
                redis-rate-limiter.replenishRate: 100
                redis-rate-limiter.burstCapacity: 200
                key-resolver: "#{@ipKeyResolver}"

自定义全局Filter:


@Component
public class AuthGlobalFilter implements GlobalFilter, Ordered {
    @Override
    public Mono<Void> filter(ServerWebExchange exchange, GatewayFilterChain chain) {
        String token = exchange.getRequest().getHeaders().getFirst("Authorization");
        if (StringUtils.isBlank(token)) {
            exchange.getResponse().setStatusCode(HttpStatus.UNAUTHORIZED);
            return exchange.getResponse().setComplete();
        }
        // Token校验通过,放行
        return chain.filter(exchange);
    }
    
    @Override
    public int getOrder() { return -1; } // 优先级,越小越先执行
}

3. Sentinel — 限流 + 熔断 + 降级

限流算法对比:


算法              原理                优点            缺点
─────────────────────────────────────────────────────────────
固定窗口          时间段内计数         实现简单        临界点突刺
滑动窗口          细粒度时间格子       平滑限流        内存开销略高
令牌桶(Token)     匀速生成令牌         允许突发流量    实现较复杂
漏桶(Leaky)       匀速处理请求         流量绝对平滑    无法应对突发

滑动窗口实现原理:


Sentinel滑动窗口(LeapArray):

  1秒 = 2个sampleCount(500ms一格)
  windowLengthMs = 500ms
  array = [WindowWrap(0-500ms), WindowWrap(500-1000ms)]

  时间推进:
  ┌──────┬──────┐    ┌──────┬──────┐    ┌──────┬──────┐
  │  2   │  3   │    │      │  3   │    │      │      │
  │ 200ms│ 150ms│ →  │废弃  │ 150ms│ →  │  5   │  3   │
  └──────┴──────┘    └──────┴──────┘    └──────┴──────┘
  
  统计QPS = 各格子计数之和 = 2 + 3 = 5

熔断器三态状态机:


                    慢调用比例/异常比例/异常数超阈值
        ┌──────────────────────────────────────────┐
        │                                          ▼
   ┌─────────┐                              ┌───────────┐
   │ CLOSED  │                              │    OPEN   │
   │ (正常)   │                              │  (熔断中)  │
   └────┬────┘                              └─────┬─────┘
        │                                         │
        │               超时时间到                  │
        │         ┌───────────────────┐            │
        │         ▼                   │            │
        │   ┌────────────┐            │            │
        │   │HALF-OPEN   │◀───────────┘            │
        │   │(探测恢复)   │                         │
        │   └──┬─────┬───┘                         │
        │      │     │                             │
        │  探测成功  探测失败                         │
        │      │     └─────────────────────────────┘
        │      ▼
        │  回到CLOSED
        └──────────

// Sentinel熔断规则配置
DegradeRule rule = new DegradeRule("orderService")
    .setGrade(CircuitBreakerStrategy.SLOW_REQUEST_RATIO.getType())
    .setCount(0.5)     // 慢调用比例阈值50%
    .setSlowRatioThreshold(0.5)
    .setTimeWindow(10) // 熔断持续时间10秒
    .setMinRequestAmount(5)    // 最小请求数5
    .setStatIntervalMs(1000);  // 统计时间窗口1秒

降级策略:


@SentinelResource(value = "getOrder", 
    fallback = "getOrderFallback",       // 异常降级
    blockHandler = "getOrderBlock")      // 限流/熔断降级
public Order getOrder(Long orderId) {
    return orderMapper.selectById(orderId);
}

// 限流/熔断时的降级方法
public Order getOrderBlock(Long orderId, BlockException ex) {
    return new Order(-1L, "系统繁忙,请稍后重试");
}

// 业务异常时的降级方法
public Order getOrderFallback(Long orderId, Throwable ex) {
    return new Order(-1L, "服务暂时不可用");
}

4. OpenFeign — 声明式HTTP客户端

动态代理原理:


@FeignClient("order-service")
   │
   ▼
FeignInvocationHandler (JDK动态代理)
   │
   ▼
SynchronousMethodHandler
   │
   ├── RequestTemplate (封装HTTP请求)
   ├── LoadBalancer (Ribbon/Spring Cloud LB)
   │      └── 从Nacos获取实例列表
   │      └── 选择策略(RoundRobin/Random/Weighted)
   ├── Client (发送HTTP请求)
   │      └── 默认URLConnection / 可选OkHttp
   └── Decoder (解码响应)

// OpenFeign配置优化
@FeignClient(
    name = "order-service",
    configuration = FeignConfig.class,
    fallbackFactory = OrderFeignFallbackFactory.class
)
public interface OrderFeignClient {
    
    @PostMapping("/order/create")
    Result<Long> createOrder(@RequestBody OrderDTO orderDTO);
    
    @GetMapping("/order/{id}")
    Result<Order> getOrder(@PathVariable("id") Long id);
}

// FallbackFactory — 可获取异常信息
@Component
public class OrderFeignFallbackFactory 
    implements FallbackFactory<OrderFeignClient> {
    @Override
    public OrderFeignClient create(Throwable cause) {
        return new OrderFeignClient() {
            @Override
            public Result<Long> createOrder(OrderDTO dto) {
                log.error("创建订单降级", cause);
                return Result.fail("订单服务不可用");
            }
            // ...
        };
    }
}

面试速记卡(考前30秒速看)

练习题(自测)

1. Nacos的Distro协议和Raft协议分别在什么场景使用?

2. Gateway的Filter和Servlet的Filter有什么区别?为什么不能混用?

3. Sentinel的滑动窗口如何解决固定窗口的"临界突刺"问题?

4. OpenFeign的fallback和fallbackFactory有什么区别?

5. 如果要在Gateway实现统一鉴权,应该用GlobalFilter还是GatewayFilter?

学习资料